دکتر شدن چه آسان، آدم شدن چه سخت است...

شکل تخم:

خود کرم

مقدمه

كرمك يا اكسيور كه در فارسي با نامهاي كرم نخي يا كرم سنجاقي از آن ياد مي شود ، كرمي است انگلي به رنگ سفيد صدفي يا شفاف به شكل نخ با پوسته نرم كه طول كرم نر 2 الي 5 ميلي متر و كرم ماده  8الي 13 ميلي متر است . تخم كرم بيضي شكل و غير متقارن مي باشد . كرم بالغ در نواحي تحتاني روده كوچك يا ابتداي روده بزرگ زندگي مي كند ، كه پس از جفتگيري و بارور شدن كرم ماده به طرف مخرج مهاجرت نموده ، در اواخر شب از مخرج خارج شده در اطراف مخرج تخم گذاري مي نمايد و در نزد دختران كوچك تخم گذاري ممكن است در اطراف بخش خارجي دستگاه تناسلي و يا ندرتاً در داخل صورت گيرد . تخمها پس از 6 ساعت در حرارت بدن داراي لارو آلوده كننده مي شوند كه در اين صورت با بلعيده شدن از راه دستگاه گوارش وارد روده گرديده تبديل به لارو مي گردد كه لاروها مسير خود را به سمت روده بزرگ طي نموده در اين محل بالغ شده سيكل زندگي كرمك تكرار مي گردد . زمان لازم براي تكميل سير تكامل تخم ماده چهار الي هفت هفته است . عمل تخم ريزي در اطراف مقعد با خارش شديد ناحيه همراه بوده كه اكثراً در اثر خاراندن ناحيه مقعد تخمها به انگشتان فرد چسبيده يا در زيرناخن ها قرار مي گيرد كه با قرار گرفتن تخمها در دهان ، تخمهاي حاوي لارو مجدداً وارد دستگاه گوارش گرديده و عفونت ادامه پيدا مي كند . آلودگي به انگل معمولاً در بين افراد خانواده هاي پر جمعيت ، مراكز شبانه روزي ، محل نگهداري اطفال ، آسايشگاههاي بيماران رواني بسيار شايع بوده است كه سرايت عفونت معمولاً از راه مقعد به دهان در اثر خاراندن مقعد و يا از طريق  وسايل آلوده و البسه آلوده و فضاي اتاق ها و توالتها مي باشد ديده شده است كه در فضاي سكونت افراد آلوده تعداد زيادي تخم اكسيور موجود است .

علائم باليني :

 تخم گذاري انگل در اطراف مقعد باعث خارش شديد ناحيه نشمين مي شود كه در كودكان با خاراندن مداوم ناحيه مقعد همراه است كه ممكن است ايجاد زخم يا خونريزي در ناحيه بنمايد خارش معمولاً در شب خيلي شديد تر بوده ايجاد بي خوابي و بي قراري در كودك مي نمايد . ( حالات عصبانيت در كودك )

تشخيص 

بهترين راه تشخيص عفونت چسباندن نوار چسب شفاف در ناحيه نشمين گاه و مشاهده تخم انگل در زير ميكروسكوپ و يا مشاهده كرم بالغ در مدفوع است .

راههاي سرايت

تخم كرم از طريق مدفوع افراد آلوده دفع شده و همراه غذا ، دستها ، آب ، ميوه و سبزيجات آلوده از راه دهان وارد بدن انسان مي شوند .

مراقبت و پيشگيري 

1.                   درمان بيماران و اعضاء خانواده طبق دارونامه

2.         آموزش به مردم در مورد دفع صحيح زباله و مدفوع و عدم استفاده از كودهاي انساني تازه در مزارع

3.                شستشوي مكرر ناحيه باسن كودك مبتلا به خصوص صبح زود كه طفل از خواب بيدار مي شود .

4.                  ضدعفوني كردن توالتهاي آلوده

5.         آموزش به مردم در مورد اهميت شستشوي دستها با آب و صابون بعد از اجابت مزاج و قبل از تهيه و مصرف غذا

6.         عوض كردن لباس زير و ملحفه كودك مبتلا و شستشوي آن با آب جوش و خشك كردن در آفتاب

7.        آموزش به اطرافيان بيمار در مورد ضدعفوني نمودن وسايل و اشياء بيمار و استفاده نكردن از آنها

8.        در صورتي كه آب آشاميدني محل تصفيه نيست آنرا كلرينه نماييد . به مردم‌اموزش دهيد كه در مسافرتها يا در محلهايي كه آب آشاميدني تصفيه و يا كلرينه ندارند آنرا بجوشانند و سپس مصرف نمايند .

9.                 نظارت دقيق بر كار غذا فروشيها و نظارت بر تهيه و توزيع مواد غذايي

10.                پيگيري بيماران شناخته شده تحت درمان

11.               آموزش به مردم در مورد كوتاه كردن ناخنها

مدت عمر انگل حدود سه هفته كه در همين مدت هر شب حدود 10 هزار تخم مي ريزد و هر كدام سير تكاملي را طي نموده و بالغ مي شوند بنابراين بايد براي تمام خانواده درمان دسته جمعي انجام داد و درمان را يك هفته بعد تكرار نمود .

تمرين خارج از كلاس :

1 – با امكانات خانه بهداشت چگونه مي توان عفونت ناشي از كرمك را تشخيص داد .

2 – بيشترين شكايت فرد مبتلا به عفونت كرمك چيست .

3 – بهترين روش كنترل آلودگي انگل كرمك در منطقه شما چيست .

4 – توصيه های بهداشتي به فرد مبتلا كدام است .

جدول درمان بيماري كرمك

v           بهتر است قرص مبندازول همراه با غذا بخصوص غذاهاي چرب مصرف شود .

v           توصيه مي شود حتي المقدور از شربت پي پرازين در كودكان زير دو سال استفاده شود .

علائم آلرژي يا حساسيت به دارو

1 – ريه ها : در ريه ها بصورت تنگي نفس ظهور مي كند .

2 – پوست : علائم بصورت قرمزي – خارش

3 – معده : علائم بصورت اسهال ، استفراغ و درد شكم

4- چشمها : علائم شامل سوزش و اشك ريزش