اگر در خانواده تان کسی هست که مصرف طولانی داروهای ضد سایکوز داره در مورد عارضه تاردیو دیسکینزی حواستون باشه.

متن زیر یک کپی است. منبع در زیر آن ذکر شده است

تعریف

دیسکینزی تاردیو یا تاخیری (Tardive Dyskinesia) به حرکات مکرر غیر ارادی دائمی و یک شکل (Steretypic) گفته میشود که بعلت داروهای بلوک کننده گیرنده دوپامین (DRA) ایجاد شود. علائم این بیماری میتواند شامل دیستونی (Dystonia)، پرش های عضلانی یا میوکلونوس (Myoclonus)، لرزش یا ترمور (Tremor)، تیک (Tic)، و بی قراری و نیاز به حرکت دائمی یا آکاتیژی (Akathisia) باشد. تمامی علائم در یک بیمار ممکن است دیده نشوند. علت اینکه به این بیماری عنوان تاخیری (Tardive) داده میشود این است که اولا معمولا بلافاصله پس از مصرف دارو رخ نمیدهد و ثانیا حتی با قطع داروی مقصر نیز معمولا ادامه می یابد (و گاهی حتی تشدید میشود). این بر خلاف دیستونی حاد (Acute Dystonia) و آکاتیژی حاد (Acute Akathisia) است که با همین داروها رخ میدهند ولی معمولا در عرض چند ساعت یا چند روز از شروع مصرف این داروها بروز میکنند و در عرض چند ساعت یا چند روز از بین میروند یعنی تاخیری نیستند.

علائم

حرکات هماهنگ دائمی در دهان، زبان، فک و گونه دیده می شود. حرکات فک ممکن است به طرفین و یا بصورت حرکات جویدن

باشد. حرکات زبان نیز بصورت لوله شدن یا چرخشی ممکن است وجود داشته باشد. حرکات تنه نیز در صورت وجود میتواند بصورت حرکات رو به جلو شکم و لگن دیده شود. در دست و پا نیز ممکن است حرکات چرخشی رخ دهد. گردن میتواند دچار چرخش یا انحراف شود. ملچ ملوچ در لب ها و باد کردن گونه ها و لپ ها نیز میتواند از علائم این بیماری باشد.

این حرکات غیر ارادی گاهی با حرکت دادن ارادی عضو مربوطه کاهش می یابند و با حرکت دادن ارادی عضو غیر درگیر تشدید میشوند.

این حرکات در خواب از بین میروند.

بر اساس این که دیسکینزی تاخیری (Tardive Dyskinesia) بیشتر بصورت چه علائمی دیده شود ممکن است اسامی دیگری نیز بجای آن بکار رود؛ مثلا اگر عمدتا بصورت بی قراری بروز کند به آن آکاتیژی تاخیری (Tardive Akathisia) و اگر عمدتا بصورت دیستونی بروز کند به آن دیستونی تاخیری (Tardive Dystonia) گفته میشود. داروهای ایجاد کننده این بیماری ممکن است علائم شبه پارکینسون یا پارکینسونیسم دارویی (Drug-induced Parkinsonism) نیز ایجاد کنند که ارتباطی به این بیماری ندارد.

علل

داروهای روانپزشکی خاصی که بلوک کننده گیرنده های دوپامین هستند (DRA) از جملهداروهای ضد جنون یا آنتی سایکوتیک (Antipsychotics)که مثلا در درمان بیماری اسکیزوفرنی (Schizophrenia) بکار میروند از علل اصلی دیسکینزی تاخیری (Tardive Dyskinesia)بشمار می آیند. این داروها به دو گروه اصلی تقسیم میشوند: تیپیک (Typical) و آتیپیک (Atypical). دسته اول (تیپیک) بیشتر محتمل است که باعث دیسکینزی تاخیری (Tardive Dyskinesia) شوند و شامل داروهایی مثل هالوپریدول (Haloperidol)، تری فلوپرازین یا اسکازینا (Trifluperazine)، پرفنازین (Perphenazine)، کلرپرومازین (Chlorpromazine)، تیوریدازین (Thioridazine)، پیموزاید (Pimozide or Orap)، سولپیراید (Sulpiride)، و فلوفنازین (Fluphenazine) میشود.

دسته دوم (آتیپیک) نظیر ریسپریدون (Risperidone)، الانزاپین (Olanzapine)، کوئتیاپین یا سروکوئل (Quetiapine or Seroquel)، و کلوزاپین (Clozapine) کمتر محتمل است باعث دیسکینزی تاخیری (Tardive Dyskinesia) شوند، گرچه در این گروه نیز گاهی ریسپریدون و الانزاپین باعث دیسکینزی تاخیری میشوند.

برخی داروهایی که ضد جنون نیستند نیز ممکن است از علل دیسکینزی تاخیری باشند نظیر فلوکستین (Fluoxetine)، و داروهای مشابه آن و بیپریدین (Biperidine)، تری هگزی فنیدیل یا تریفن یا آرتان (Artane or Trihexyphenydil). در مورد برخی داروهای روانپزشکی دیگر و اینکه آیا ممکن است باعث این بیماری شوند یا خیر اطلاعات کافی در دست نیست.

افرادی که بیشتر در معرض این بیماری هستند

زنان مسن (احتمالا بعلت کاهش استروژن و افزایش فنیل آلانین)

کسانی که داروهای مقصر را (DRA) بیش از سه ماه مصرف کرده اند

دیابتی ها

بیماران دچار فنیل کتونوری (Phenylketonuria) بعلت افزایش فنیل آلانین (Phenylalanine)

بیماران دچار اسکیزوفرنی

درمان

این بیماری بسختی به درمان پاسخ مناسب میدهد؛ بنابراین بهترین کار این است که تا حد ممکن از مصرف داروهای مقصر اجتناب شود و در صورت لزوم فقط زیر نظر متخصص مربوطه و با حداقل دوز و حداقل مدت ممکن مصرف شوند، و حتی المقدور داروهای آتیپیک ترجیح داده شوند.

داروهایی که ممکن است در درمان این بیماری بکار روند: والپروات سدیم (Valproate Sodium) یا دپاکین (Depakine)، کلونازپام (Clonazepam)، گاباپنتین (Gabapentine)، لاموتریژین (Lamotrigine or Lamictal)، خود داروهای آنتی سایکوتیک ولی از نوع آتیپیک (نظیر کلوزاپین و کوئتیاپین یا سروکوئل)، تترابنازین (Tetrabenazine or Revocon)، و تارویل (Tarvil).

تارویل (Tarvil) یک داروی پزشکی غذایی است که میزان فنیل آلانین را کم میکند.

http://www.iranparkinson.com/dystonia/111--tardive-dyskinesia